Dersim isyan’ının öncüsü olarak bilinen Seyyid Rıza 10 Eylül 1937 günü tutuklanmıştı. Soğuk gecenin sessizliğini yaşlı adamın dudağından dökülen sesler bozdu. Metin gözlerle getirildiği meydanı süzen yaşlı adam meçhul varlıklara hitap ediyor gibiydi; "Evladı Kerbelayıh. Bihatayıh. Ayıptır. Zulümdür. Cinayettir." Sonra yüzünü alelacele kurulmuş darağaçlarına döndü. Görevlilerin arasında geldiği idam sehpasının altında büyük bir soğukkanlılıkla yağlı ilmiğin boynuna geçirilmesini bekledi. Cellâdına fırsat vermeden ayaklarının altındaki alçak iskemleyi tekmeledi. Artık çektiği tüm sıkıntılar sona ermiş, ruhu huzura kavuşmuştu.

Katliam sonrası yaşananlar…

Tarih 15 Kasım 1937'yi gösteriyordu. Soğuk bir gecede Seyyid Rıza ile beraber içinde oğlunun da bulunduğu birçok kişi idam edildi. İdamın ardından 347 aileye mensup 3 bin 470 kişi Tekirdağ, Edirne, Kırklareli, Balıkesir, Manisa, İzmir gibi farklı coğrafyadaki illere sürgün edildi.

Başbakan İsmet İnönü, idamlar dolayısıyla yaptığı açıklamada, "Dersim meselesini ortadan kaldırdık, son verdik. Dersim müşkülesinden(zorluğundan) kurtulduk. Dersim'i her türlü askeri hareketlerle temizledik[4]" diyordu.

1937 Dersim Katliamını Bediüzzaman Said-i Nursinin en yakın talebesi Hulusi Yahyagil’den dinleyelim.

Acaba Dersim katliamı sadece basit bir bölgesel isyan ve bu isyan sonucunda bazı insanların idam edilmesi ve sürgün edilmesi miydi? Cevabı elbette ki hayır bununla ilgili katliama tanıklık eden yüzlerce insanın bildirdiği üzere Dersim’de tarihin en büyük soykırımlarından biri gerçekleşmişti.

Bu konuyla ilgili Bediüzzaman Said-i Nursi'nin birinci talebem diye bahsettiği Albay Hulusi Yahyagil Dersim Katliamının tanıkları arasındaydı. Yahyagil, o dönem Dersim isyanında isyanı bastırmak için görevlendirilen birlikte albay görevini üstlenmekteydi. Kendisi zamanın en büyük âlimlerinden olan Bediüzzaman Said-i Nursi'nin en yakın talebesiydi. Yahyagil, üstadım dediği Said-i Nursiyle çok az görüşebiliyordu. Ancak sekiz defa görüşebilidiği Said-i Nursiyle genelde mektupla haberleşiyordu. Yahyagil’in yazdığı mektuplar Bediüzzaman’ın ‘‘Mektubat’’ adlı eserinde yayınlanmıştır. Yahyagil Dersim isyanında yaşadıklarını Necmeddin Şahiner’in "Son Şahidler-Bediüzzaman Said-i Nursi'yi Anlatıyor" adlı kitap serisinin ikinci cildinde anlatıyor./...

Devam edecek...